จ่ายเช็คเพื่อแลกกับการถอนฟ้องคดีอาญาแผ่นดิน เช็คเด้งจะอ้างว่าโมฆะไม่ได้! ศาลฎีกาตัดสินจำคุกจริง

ในทางปฏิบัติเมื่อเกิดข้อพิพาททางอาญา โดยเฉพาะความผิดอาญาแผ่นดิน เช่น ความผิดฐานฟ้องเท็จ เบิกความเท็จ หรือแจ้งความเท็จ คู่ความมักมีการเจรจาประนีประนอมยอมความกันนอกรอบ โดยผู้ถูกฟ้องยินยอมชำระเงินหรือออกเช็คเงินสดให้แก่ผู้เสียหายเพื่อแลกกับการให้ผู้เสียหายไปยื่นคำร้องขอถอนฟ้องคดีออกจากศาล

แต่เมื่อคดีอาญาเดิมถูกถอนฟ้องไปแล้ว และต่อมาเช็คที่สั่งจ่ายไว้เกิดถูกปฏิเสธการจ่ายเงินหรือ "เช็คเด้ง" ผู้สั่งจ่ายมักยกข้อต่อสู้ยอดฮิตขึ้นมาแก้ตัวว่า เช็คดังกล่าวออกให้เพื่อระงับคดีอาญาแผ่นดิน จึงมีวัตถุประสงค์ที่ขัดต่อความสงบเรียบร้อยและศีลธรรมอันดีของประชาชน ตกเป็นโมฆะตามกฎหมายแพ่ง ส่งผลให้ไม่มีมูลหนี้ที่บังคับได้และไม่มีความผิดทางอาญาเกี่ยวกับเช็ค แต่ในทางนิติศาสตร์ ศาลฎีกาได้เคยวางแนวทางวินิจฉัยที่เฉียบขาดเพื่อคุ้มครองสิทธิอันชอบธรรมของผู้เสียหายไว้แล้ว

คดีตามคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2620/2567 เกิดขึ้นจากจำเลยได้ออกเช็คสั่งจ่ายเงินจำนวนสูงถึง 1,200,000 บาท มอบให้แก่นายอุดม ผู้เสียหาย (โจทก์ร่วม) เพื่อแลกกับการที่โจทก์ร่วมจะไปดำเนินการยื่นคำร้องขอถอนฟ้องจำเลย ในคดีที่โจทก์ร่วมเคยยื่นฟ้องจำเลยไว้ในความผิดฐานฟ้องเท็จ ซึ่งเป็นความผิดต่อเจ้าพนักงานในการยุติธรรมและจัดเป็นความผิดอาญาแผ่นดิน

ครั้นเมื่อโจทก์ร่วมดำเนินการถอนฟ้องคดีฟ้องเท็จให้ตามที่ตกลงกันแล้ว ปรากฏว่าเมื่อถึงกำหนดนำเช็คไปขึ้นเงินที่ธนาคาร ธนาคารกลับปฏิเสธการจ่ายเงินโดยระบุเหตุผลว่า "เงินในบัญชีไม่พอจ่าย" พนักงานอัยการจึงร่วมกับโจทก์ร่วมยื่นฟ้องจำเลยในความผิดตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2534 มาตรา 4 โดยจำเลยให้การรับสารภาพในชั้นพิจารณา แต่ได้ยื่นอุทธรณ์และฎีกาต่อสู้คดีว่า มูลหนี้ตามเช็คตกเป็นโมฆะเพราะมีวัตถุประสงค์เพื่อระงับคดีอาญาแผ่นดิน และขอให้ศาลลงโทษสถานเบาพร้อมทั้งรอการลงโทษจำคุก

ศาลฎีกาได้วินิจฉัยในประเด็นความสมบูรณ์แห่งมูลหนี้ของเช็คไว้อย่างชัดแจ้งว่า แม้จำเลยจะออกเช็คพิพาทให้แก่โจทก์ร่วมเพื่อจูงใจให้โจทก์ร่วมถอนฟ้องจำเลยในคดีความผิดอาญาแผ่นดินก็ตาม แต่การที่โจทก์ร่วมซึ่งเป็นผู้เสียหายและเป็นโจทก์ผู้ฟ้องคดี จะตัดสินใจถอนฟ้องคดีดังกล่าวหรือไม่ ย่อมเป็นสิทธิโดยชอบด้วยกฎหมายของโจทก์ร่วมตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 35 วรรคหนึ่ง ซึ่งบัญญัติให้กระทำได้ก่อนที่ศาลชั้นต้นจะมีคำพิพากษา โดยที่กฎหมายมิได้มีบทบัญญัติห้ามมิให้ราษฎรที่เป็นโจทก์ฟ้องคดีอาญาแผ่นดินไว้ถอนฟ้องแต่ประการใด

การที่โจทก์ร่วมรับเช็คจากจำเลยเพื่อชดเชยเยียวยาความเสียหาย แล้วใช้สิทธิของตนไปยื่นคำร้องขอถอนฟ้องคดีอาญาฐานฟ้องเท็จ จึงเป็นการใช้สิทธิอันชอบธรรมตามกฎหมาย มูลหนี้ตามเช็คพิพาทจึงมิได้มีวัตถุประสงค์ที่ขัดต่อความสงบเรียบร้อยหรือศีลธรรมอันดีของประชาชน สัญญาและเช็คจึงไม่ตกเป็นโมฆะ จำเลยจึงมีความผิดฐานออกเช็คโดยเจตนาไม่ให้มีการใช้เงินตามกฎหมาย

สำหรับประเด็นที่จำเลยขอให้รอการลงโทษจำคุก โดยอ้างเหตุผลว่าตนมีอายุมากแล้ว มีโรคประจำตัวรุมเร้าหลายโรค ไม่เคยต้องโทษจำคุกมาก่อน ทั้งยังไม่เคยยุ่งเกี่ยวกับยาเสพติด และชอบบำเพ็ญตนช่วยเหลืองานสังคมและงานสาธารณประโยชน์มาอย่างต่อเนื่อง ศาลฎีกาชี้ว่า เช็คพิพาทที่จำเลยออกมีจำนวนเงินสูงถึง 1,200,000 บาท ซึ่งเป็นเงินจำนวนมาก และภายหลังจากที่เช็คเด้ง จำเลยไม่เคยพยายามบรรเทาผลร้ายด้วยการนำเงินมาชำระหนี้ให้แก่โจทก์ร่วมเลยแม้แต่น้อย พฤติการณ์ดังกล่าวจึงก่อให้เกิดความเดือดร้อนเสียหายอย่างร้ายแรงแก่โจทก์ร่วม ข้ออ้างเรื่องอายุ โรคประจำตัว หรือความดีความชอบทางสังคม จึงไม่มีน้ำหนักเพียงพอที่จะรับฟังเพื่อรอการลงโทษให้ได้ ศาลฎีกาจึงพิพากษายืนตามศาลล่างทั้งสอง ลงโทษจำคุกจำเลย 6 เดือน โดยไม่รอการลงโทษ

คำพิพากษาฎีกาฉบับนี้เป็นอุทาหรณ์เตือนสติลูกหนี้และผู้สั่งจ่ายเช็คทุกคนว่า การจ่ายเช็คเพื่อชดใช้เยียวยาความเสียหายให้แก่ผู้เสียหายถอนฟ้องคดีอาญาแผ่นดินที่ผู้เสียหายฟ้องเองนั้น เป็นมูลหนี้ที่สมบูรณ์และผูกพันตามกฎหมายทุกประการ จะนำคดีอาญาแผ่นดินมาเป็นข้ออ้างเพื่อเบี้ยวหนี้ในภายหลังไม่ได้ และหากสั่งจ่ายเช็คยอดเงินสูงแล้วปล่อยให้เช็คเด้งโดยไม่พยายามหาเงินมาเยียวยาแก้ไข แม้จะเป็นผู้สูงอายุ มีโรคประจำตัว หรือสร้างคุณงามความดีไว้มากเพียงใด ศาลก็ไม่รับฟังเพื่อรอลงอาญา และต้องรับโทษจำคุกจริงในเรือนจำสถานเดียว

ปรึกษากฎหมายโทร

ได้ที่ 080-9193691 , 02-0749954

หรือ แอดไลน์ @closelawyer หรือ คลิก https://line.me/R/ti/p/%40closelawyer

สาขาเชียงใหม่ โทร 080-3955536 แอดไลน์ @cly.cmi

หรือ คลิก https://lin.ee/w7Ikc1z

สาขาขอนแก่น โทร 095-9567735 แอดไลน์ @cly.kkn

หรือ คลิก https://lin.ee/vbQlVcap

www.closelawyer.co.th

ทนายใกล้ตัว ทนายใกล้ตัว Closelawyer