ส่งจดหมายทวงพร้อมลูกหนี้ ไฟแนนซ์หมดสิทธิ์ฟ้องคนค้ำประกัน

ส่งจดหมายทวงพร้อมลูกหนี้ ไฟแนนซ์หมดสิทธิ์ฟ้องคนค้ำประกัน

        กฎหมายค้ำประกันตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 686 วรรคหนึ่ง มีเจตนารมณ์ในการคุ้มครองสิทธิของผู้ค้ำประกันอย่างเคร่งครัด โดยบังคับว่าเมื่อลูกหนี้ผิดนัดไม่ชำระหนี้แล้ว เจ้าหนี้จะต้องมีหนังสือบอกกล่าวไปยังผู้ค้ำประกันภายใน 60 วันนับแต่วันที่ลูกหนี้ผิดนัด

        แต่ในทางปฏิบัติของธุรกิจเช่าซื้อ บริษัทไฟแนนซ์มักนิยมส่งหนังสือแจ้งเตือนหรือบอกเลิกสัญญาในฉบับเดียวกันไปยังทั้งผู้เช่าซื้อและผู้ค้ำประกันพร้อม ๆ กันเพื่อความสะดวก ปัญหาทางกฎหมายจึงเกิดขึ้นว่า หากในวินาทีที่หนังสือแจ้งเตือนนั้นไปถึง แต่ผู้เช่าซื้อยังไม่ได้ตกเป็นผู้ผิดนัดอย่างสมบูรณ์ หนังสือแจ้งเตือนดังกล่าวจะถือเป็นการบอกกล่าวการผิดนัดตามเงื่อนไขของกฎหมายค้ำประกันเพื่อเปิดทางให้ฟ้องร้องได้หรือไม่ ปมปัญหานี้ได้รับการวินิจฉัยไว้อย่างเด็ดขาดในคำพิพากษาฎีกาที่ 5409/2568

        คดีนี้เริ่มต้นจากจำเลยที่ 1 ได้ทำสัญญาเช่าซื้อรถแทรกเตอร์ไปจากบริษัทไฟแนนซ์ โดยมีจำเลยที่ 2 เป็นผู้ค้ำประกัน  ต่อมาจำเลยที่ 1 ผ่อนชำระค่างวดได้เพียงบางส่วนแล้วเริ่มผิดนัด ทางไฟแนนซ์จึงได้ใช้สิทธิตามข้อสัญญาเช่าซื้อข้อ 5 ซึ่งระบุให้ผู้ให้เช่าซื้อมีสิทธิเข้าตรวจสอบสภาพทรัพย์สินที่เช่าซื้อได้ตลอดเวลา โดยไฟแนนซ์ได้ออกหนังสือบอกกล่าวทวงถามและบอกเลิกสัญญาฉบับลงวันที่ 28 พฤษภาคม 2563 ส่งไปยังจำเลยทั้งสองพร้อมกัน

        ใจความว่าให้นำรถแทรกเตอร์มาแสดงเพื่อตรวจสอบภายใน 7 วันนับแต่วันได้รับหนังสือ หากเพิกเฉยให้ถือว่าหนังสือฉบับนี้เป็นการบอกเลิกสัญญา ซึ่งจำเลยทั้งสองได้รับหนังสือพร้อมกันในวันที่ 30 พฤษภาคม 2563 และเมื่อครบกำหนดเวลา 7 วัน ซึ่งตรงกับวันที่ 6 มิถุนายน 2563 จำเลยที่ 1 ก็ยังคงเพิกเฉยไม่นำรถมาแสดง ไฟแนนซ์จึงถือว่าสัญญาเลิกกันและนำคดีมาฟ้องศาลเพื่อให้ทั้งสองคนร่วมกันรับผิดชอบคืนรถและชดใช้ค่าเสียหาย โดยในคดีนี้จำเลยทั้งสองขาดนัดยื่นคำให้การ

         ศาลฎีกาได้นำบทบัญญัติเรื่องหนี้ที่ไม่ได้กำหนดเวลาและเงื่อนไขการตกเป็นผู้ผิดนัดมาพิจารณาควบคู่กับสิทธิของผู้ค้ำประกัน โดยอธิบายว่าข้อสัญญาที่เปิดช่องให้ไฟแนนซ์เข้าตรวจสอบรถได้ตลอดเวลานั้น ถือเป็นหนี้ที่ไม่ได้กำหนดเวลาชำระไว้แน่นอน เจ้าหนี้อาจเรียกให้ชำระหนี้ได้โดยพลันก็จริง แต่ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 204 วรรคหนึ่ง เจ้าหนี้จำเป็นต้องให้คำเตือนหรือส่งหนังสือเตือนให้ลูกหนี้ชำระหนี้ดังกล่าวก่อน และหากภายหลังคำเตือนนั้นลูกหนี้ยังไม่ชำระหนี้ ลูกหนี้ถึงจะชื่อว่าตกเป็นผู้ผิดนัด

          เมื่อไล่เลียงไทม์ไลน์ในคดีจะพบว่า จำเลยที่ 1 ได้รับหนังสือเตือนในวันที่ 30 พฤษภาคม 2563 และมีเวลากำหนดให้ทำตามภายใน 7 วัน ดังนั้น ตลอดช่วงเวลา 7 วันดังกล่าวจนถึงวันที่ 6 มิถุนายน 2563 จำเลยที่ 1 จึงยังไม่ได้ตกเป็นผู้ผิดนัดในข้อสัญญานี้ และจุดเริ่มต้นของการผิดนัดชำระหนี้ที่สมบูรณ์จะเกิดขึ้นในวันถัดไป ซึ่งก็คือวันที่ 7 มิถุนายน 2563

          เมื่อทราบจุดที่ลูกหนี้หลักผิดนัดอย่างชัดเจนแล้ว สิ่งที่ไฟแนนซ์ต้องทำต่อตามมาตรา 686 วรรคหนึ่ง คือต้องทำหนังสือแจ้งการผิดนัดของลูกหนี้ส่งไปหาคนค้ำประกันภายในหกสิบวันนับตั้งแต่วันที่ 7 มิถุนายน 2563 เป็นต้นไป แต่พฤติการณ์ในคดีปรากฏว่าไฟแนนซ์ได้ส่งจดหมายแจ้งคนค้ำประกันไปตั้งแต่วันที่ 28 พฤษภาคม 2563 และคนค้ำประกันได้รับในวันที่ 30 พฤษภาคม 2563 ซึ่งเป็นช่วงเวลาที่จำเลยที่ 1 ยังมีสิทธิครอบครองรถโดยชอบและยังไม่ได้ผิดนัด

          ศาลฎีกาจึงชี้ขาดว่าการส่งหนังสือรวมกันไปล่วงหน้าในขณะที่ลูกหนี้หลักยังไม่ได้ตกเป็นผู้ผิดนัดนั้น ไม่อาจถือได้ว่าเป็นการบอกกล่าวการผิดนัดของลูกหนี้ไปยังผู้ค้ำประกันตามกฎหมาย เมื่อในทางนำสืบไม่ปรากฏหลักฐานว่าไฟแนนซ์ได้ส่งหนังสือแจ้งการผิดนัดไปหาจำเลยที่ 2 อีกเลยหลังจากวันที่ 7 มิถุนายน 2563 ย่อมเท่ากับว่าไฟแนนซ์ยังไม่ได้ปฏิบัติให้ถูกต้องตามเงื่อนไขที่กฎหมายบังคับไว้ ในชั้นนี้ไฟแนนซ์จึงยังไม่มีอำนาจฟ้องจำเลยที่ 2 ในฐานะผู้ค้ำประกัน ศาลฎีกาจึงพิพากษายืนตามศาลล่างให้ยกฟ้องในส่วนของผู้ค้ำประกันไป

          คำพิพากษาฎีกาฉบับนี้ถือเป็นบทเรียนสำหรับเจ้าหนี้และสถาบันการเงิน ว่าระบบกฎหมายค้ำประกันปัจจุบันมีความเคร่งครัดเรื่องลำดับขั้นตอนก่อนหลังอย่างที่สุด เจ้าหนี้ไม่สามารถลักไก่ส่งหนังสือเตือนคนค้ำประกันควบรวมไปพร้อมกับหนังสือเตือนลูกหนี้เพื่อเน้นความสะดวกได้ หนังสือบอกกล่าวผู้ค้ำประกันจะมีผลชอบด้วยกฎหมายและสร้างอำนาจฟ้องให้แก่เจ้าหนี้ได้ ก็ต่อเมื่อหนังสือบอกกล่าวนั้นได้ทำขึ้นและส่งออกไปภายหลังจากที่ลูกหนี้หลักตกเป็นผู้ผิดนัดอย่างเสร็จสมบูรณ์แล้วเท่านั้น

ปรึกษากฎหมายโทร

ได้ที่ 080-9193691 , 02-0749954

หรือ แอดไลน์ @closelawyer หรือ คลิก https://line.me/R/ti/p/%40closelawyer

สาขาเชียงใหม่ โทร 080-3955536 แอดไลน์ @cly.cmi

หรือ คลิก https://lin.ee/w7Ikc1z

สาขาขอนแก่น โทร 095-9567735 แอดไลน์ @cly.kkn

หรือ คลิก https://lin.ee/vbQlVcap

www.closelawyer.co.th

ทนายใกล้ตัว ทนายใกล้ตัว Closelawyer