ซื้อลอตเตอรี่ก่อนแต่งงาน แต่ถูกรางวัลที่ 1 หลังจดทะเบียนสมรส เงินรางวัลเป็นของใคร?

ปัญหาทรัพย์สินระหว่างสามีภรรยาที่เกี่ยวพันกับช่วงเวลาก่อนและหลังจดทะเบียนสมรส มักสร้างข้อพิพาทขึ้นเสมอ โดยเฉพาะกรณีการเสี่ยงโชคซื้อลอตเตอรี่ หากฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งใช้เงินส่วนตัวซื้อสลากกินแบ่งรัฐบาลไว้ก่อนแต่งงาน แต่สลากใบนั้นดันมาออกรางวัลและถูกรางวัลที่ 1 ในช่วงเวลาที่จดทะเบียนสมรสกันแล้ว เงินรางวัลหลายล้านบาทนี้จะมีสถานะเป็น "สินส่วนตัว" ของผู้ซื้อแต่เพียงผู้เดียว หรือจะกลายเป็น "สินสมรส" ที่ต้องร่วมกันจัดการและแบ่งครึ่งกันแน่

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1053/2537 ได้วินิจฉัยและวางแนวบรรทัดฐานเกี่ยวกับทรัพย์สินระหว่างสามีภรรยาไว้อย่างละเอียดและชัดเจน

สรุปพฤติการณ์แห่งคดี

ในช่วงกลางเดือนกันยายน 2531 ก่อนที่คู่สมรสจะจดทะเบียนสมรสกัน ทั้งสองได้เดินทางไปเที่ยวด้วยกันที่จังหวัดเชียงใหม่ โดยฝ่ายสามีได้ใช้เงินส่วนตัวซื้อสลากกินแบ่งรัฐบาลไว้จำนวน 3 ชุด งวดประจำวันที่ 1 ตุลาคม 2531 ต่อมาในวันที่ 23 กันยายน 2531 ทั้งคู่ได้จดทะเบียนสมรสเป็นสามีภรรยากันอย่างถูกต้องตามกฎหมาย

ในวันที่ 1 ตุลาคม 2531 สลากกินแบ่งรัฐบาลหมายเลข 1105967 ที่สามีซื้อไว้ถูกรางวัลที่ 1 ได้รับเงินรางวัลรวมเป็นเงินทั้งสิ้น 12,000,000 บาท ซึ่งเป็นช่วงเวลาภายหลังการจดทะเบียนสมรสแล้ว

หลังจากได้รับเงินรางวัล สามีเข้าใจว่าเป็นเงินส่วนตัวของตน จึงนำเงินไปใช้หนี้สินเดิม มอบให้บิดามารดา และแบ่งให้ญาติพี่น้อง รวมถึงทำบุญ ส่วนเงินที่เหลืออีก 6,000,000 บาท ได้นำไปฝากธนาคารไว้ในนามของตนเอง

ฝ่ายภรรยาเห็นว่าเงินรางวัลดังกล่าวเกิดขึ้นระหว่างสมรส จึงมีฐานะเป็นสินสมรสที่ต้องร่วมกันจัดการ การที่สามีนำเงินไปแจกจ่ายโดยพลการถือเป็นการจัดการสินสมรสในทางเสียหาย จึงยื่นฟ้องต่อศาลเพื่อขอเป็นผู้จัดการเงินรางวัล 12,000,000 บาทนี้แต่เพียงผู้เดียว และห้ามสามีเข้ามายุ่งเกี่ยว

ศาลฎีกาได้พิจารณาข้อกฎหมายเกี่ยวกับสินส่วนตัว สินสมรส และอำนาจในการจัดการทรัพย์สิน โดยวางหลักเกณฑ์สำคัญไว้ดังนี้:

1. ตัวสลากกินแบ่งเป็นสินส่วนตัว แต่เงินรางวัลที่ได้รับเป็นสินสมรส

เมื่อพิจารณาในขณะที่ซื้อสลากกินแบ่งรัฐบาล ฝ่ายสามีได้ซื้อมาก่อนจดทะเบียนสมรส ตัวสลากกินแบ่งรัฐบาลจึงถือเป็นทรัพย์สินที่ฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งมีอยู่ก่อนสมรส ย่อมมีฐานะเป็น "สินส่วนตัว" ของสามีตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1471 (1)

แต่ว่า เมื่อถึงวันออกรางวัล วันที่ 1 ตุลาคม 2531 ทั้งสองฝ่ายได้จดทะเบียนสมรสกันโดยชอบด้วยกฎหมายแล้ว สิทธิเรียกร้องและการได้รับเงินรางวัลจำนวน 12,000,000 บาท จึงเกิดขึ้นในขณะที่เป็นสามีภรรยากัน เงินรางวัลที่ได้มานี้จึงถือเป็น "ทรัพย์สินที่ได้มาระหว่างสมรส" ตกเป็น "สินสมรส" ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1474 (1) โดยผลของกฎหมายทันที ไม่ใช่ดอกผลหรือส่วนขยายของสินส่วนตัวที่จะทำให้เป็นสินส่วนตัวตามตัวสลาก

2. อำนาจในการจัดการสินสมรสและการร้องขอจัดการแต่ผู้เดียว

ตามกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1476 กำหนดให้สามีและภรรยาต้องจัดการสินสมรสร่วมกัน เว้นแต่จะตกลงกันไว้เป็นอย่างอื่น การที่คู่สมรสฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งจะร้องขอต่อศาลตามมาตรา 1485 เพื่อขอเป็นผู้จัดการสินสมรสแต่เพียงผู้เดียวนั้น จะต้องปรากฏเหตุจำเป็นชัดเจน เช่น อีกฝ่ายหนึ่งจัดการสินสมรสไปในทางที่ทำให้เกิดความเสียหายร้ายแรง

ในคดีนี้ แม้สามีจะนำเงินไปแจกจ่ายให้บิดามารดาและชำระหนี้สินเดิม แต่ก็เป็นการจัดการตามสมควรในทางศีลธรรมและภาระหน้าที่เดิม อีกทั้งเงินที่เหลืออีก 6,000,000 บาท ก็ยังคงฝากไว้ในธนาคารอย่างปลอดภัย พฤติการณ์จึงยังไม่ถือว่าเป็นการจัดการสินสมรสไปในทางที่จะก่อให้เกิดความเสียหายร้ายแรงอันเป็นเหตุให้ต้องตัดสิทธิสามี ศาลฎีกาจึงมีคำพิพากษายกฟ้องของภรรยาในส่วนที่ขอจัดการคนเดียว และให้ทั้งคู่มีสิทธิจัดการสินสมรสร่วมกันตามกฎหมายครับ

ปรึกษากฎหมายโทร

ได้ที่ 080-9193691 , 02-0749954

หรือ แอดไลน์ @closelawyer หรือ คลิก https://line.me/R/ti/p/%40closelawyer

สาขาเชียงใหม่ โทร 080-3955536 แอดไลน์ @cly.cmi

หรือ คลิก https://lin.ee/w7Ikc1z

สาขาขอนแก่น โทร 095-9567735 แอดไลน์ @cly.kkn

หรือ คลิก https://lin.ee/vbQlVcap

www.closelawyer.co.th

ทนายใกล้ตัว ทนายใกล้ตัว Closelawyer