จ่ายเงินทำสัญญาคอนโด 2.81 ล้าน หลังวันเซ็นสัญญา แล้วผ่อนต่อไม่ไหว โครงการสั่งริบเกลี้ยง ริบได้หมดจริงหรือไม่

จ่ายเงินทำสัญญาคอนโด 2.81 ล้าน หลังวันเซ็นสัญญา แล้วผ่อนต่อไม่ไหว โครงการสั่งริบเกลี้ยง ริบได้หมดจริงหรือไม่

          ในการซื้อขายคอนโดมิเนียมระดับลักชัวรี โครงการอสังหาริมทรัพย์มักกำหนดให้ผู้ซื้อจ่ายเงินก้อนใหญ่ในวันทำสัญญาหรือหลังจากวันทำสัญญาไม่กี่วัน ซึ่งเรียกกันว่า "เงินทำสัญญา" เมื่อผู้ซื้อประสบปัญหาทางการเงินจนผ่อนต่อไม่ไหว โครงการมักบอกเลิกสัญญาและฮุบเงินก้อนนี้ไว้ทั้งหมดโดยอ้างว่าเป็น "เงินมัดจำ" ที่ริบได้ตามกฎหมาย ยิ่งไปกว่านั้น หากในสัญญาระบุให้นำข้อพิพาทเข้าสู่กระบวนการอนุญาโตตุลาการ และคณะอนุญาโตตุลาการชี้ขาดเข้าข้างโครงการให้ริบเงินได้ ผู้ซื้อจำนวนมากมักถอดใจเพราะคิดว่าคำชี้ขาดของอนุญาโตตุลาการถือเป็นที่สุดและโต้แย้งไม่ได้ ทว่าศาลฎีกาได้วางบรรทัดฐานใหม่ที่คุ้มครองผู้บริโภคไว้อย่างเฉียบขาดว่า หากคำชี้ขาดนั้นขัดต่อข้อเท็จจริงและหลักกฎหมายเรื่องมัดจำ ศาลย่อมมีอำนาจสั่งเพิกถอนคำชี้ขาดได้ทันที

          คดีตามคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1511/2569 เกิดขึ้นเมื่อผู้ร้องทำสัญญาจองซื้อห้องชุดราคา 11,643,120 บาท โดยวางเงินจอง 100,000 บาท ต่อมาได้ทำสัญญาจะซื้อจะขายกันในวันที่ 2 เมษายน 2561 และผู้ร้องได้ชำระเงินทำสัญญาจำนวน 2,810,780 บาท ในวันที่ 10 เมษายน 2561 (ภายหลังวันทำสัญญา 8 วัน) จากนั้นผู้ร้องประสบปัญหาทางการเงินจึงไม่สามารถผ่อนชำระงวดที่เหลือได้ โครงการผู้คัดค้านจึงบอกเลิกสัญญาและริบเงินที่ผู้ร้องชำระไปทั้งหมดรวมกว่า 2.91 ล้านบาท ผู้ร้องจึงยื่นข้อพิพาทต่อสถาบันอนุญาโตตุลาการเพื่อขอเงินคืน แต่คณะอนุญาโตตุลาการชี้ขาดยกคำเสนอข้อพิพาท โดยให้เหตุผลว่าเงินจอง 100,000 บาท และเงินที่จ่ายในวันทำสัญญา 2,810,780 บาท เป็น "มัดจำ" ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 377 เมื่อผู้ซื้อผิดสัญญา โครงการย่อมริบได้ตามมาตรา 378 (2) ผู้ร้องจึงยื่นคำร้องต่อศาลเพื่อขอให้เพิกถอนคำชี้ขาดดังกล่าว

          ศาลฎีกาวินิจฉัยชี้ขาดอย่างเฉียบคมว่า ในชั้นอนุญาโตตุลาการรับฟังข้อเท็จจริงว่าผู้ร้องชำระเงิน 2,810,780 บาท เมื่อวันที่ 10 เมษายน 2561 อันเป็นวันภายหลังวันทำสัญญาจะซื้อจะขาย แต่กลับวินิจฉัยชี้ขาดว่าเป็นเงินที่มอบให้แก่กันในวันทำสัญญา จึงเป็นการวินิจฉัยที่ไม่ตรงกับข้อเท็จจริง อันไม่ชอบด้วยพระราชบัญญัติอนุญาโตตุลาการ พ.ศ. 2545 มาตรา 25 วรรคสอง ที่สำคัญยิ่งกว่านั้น เมื่อผู้ร้องชำระเงินจำนวน 2,810,780 บาท "ภายหลังวันทำสัญญา" ประกอบกับจำนวนเงินดังกล่าวเมื่อเทียบกับราคาห้องชุด 11.64 ล้านบาทแล้ว คิดเป็นอัตราร้อยละที่สูงเกินสัดส่วนสำหรับใช้เป็นเพียงหลักประกันการปฏิบัติตามสัญญาในฐานะมัดจำ เงินก้อนนี้จึง "ไม่ใช่มัดจำ" ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 377 การที่คณะอนุญาโตตุลาการชี้ขาดให้โครงการริบเงินก้อนนี้ได้ในฐานะมัดจำจึงไม่ชอบด้วยกฎหมาย การยอมรับหรือบังคับตามคำชี้ขาดดังกล่าวเป็นการขัดต่อความสงบเรียบร้อยหรือศีลธรรมอันดีของประชาชน ศาลฎีกาจึงพิพากษาให้เพิกถอนคำชี้ขาดของคณะอนุญาโตตุลาการทันทีตามมาตรา 40 วรรคสาม (2) (ข)

          อย่างไรก็ตาม ศาลฎีกาได้วางหลักวิธีพิจารณาความไว้อย่างชัดเจนด้วยว่า ในการยื่นคำร้องขอเพิกถอนคำชี้ขาดตามมาตรา 40 ศาลมีอำนาจพิจารณาเพียงว่ามีเหตุให้เพิกถอนคำชี้ขาดหรือไม่เท่านั้น ผู้ร้องไม่อาจมีคำขอพ่วงให้ศาลพิพากษาบังคับให้โครงการคืนเงิน 2,910,780 บาท พร้อมดอกเบี้ยเข้ามาในคำร้องนี้ได้โดยตรง แต่เมื่อคำชี้ขาดถูกเพิกถอนไปแล้ว ผู้ร้องย่อมนำไปใช้สิทธิเรียกร้องเงินชำระราคาบางส่วนคืนตามขั้นตอนต่อไปได้

          คำพิพากษาฎีกาฉบับนี้เป็นบรรทัดฐานสำคัญที่ชี้ให้เห็นองค์ประกอบของ "เงินมัดจำ" อย่างชัดเจนว่า ต้องเป็นเงินที่ส่งมอบให้แก่กัน "ในวันทำสัญญา" และต้องมีสัดส่วนที่เหมาะสมกับการเป็นหลักประกันเท่านั้น หากเป็นเงินก้อนโตที่จ่ายภายหลังวันทำสัญญา ย่อมเป็นเพียง "เงินชำระราคาบางส่วน" ที่ผู้ขายจะอ้างริบทั้งหมดเมื่อเลิกสัญญาไม่ได้ แม้จะมีคำชี้ขาดของอนุญาโตตุลาการรับรองไว้ก็ถูกศาลเพิกถอนได้เสมอ

 

ปรึกษากฎหมายโทร

ได้ที่ 080-9193691 , 02-0749954

หรือ แอดไลน์ @closelawyer หรือ คลิก https://line.me/R/ti/p/%40closelawyer

สาขาเชียงใหม่ โทร 080-3955536 แอดไลน์ @cly.cmi

หรือ คลิก https://lin.ee/w7Ikc1z

สาขาขอนแก่น โทร 095-9567735 แอดไลน์ @cly.kkn

หรือ คลิก https://lin.ee/vbQlVcap

www.closelawyer.co.th

ทนายใกล้ตัว ทนายใกล้ตัว Closelawyer

Visitors: 689,736