บุคคลภายนอกทำหนังสือยอมชำระหนี้แทนลูกหนี้เดิม มีผลเป็นการรับสภาพหนี้หรือแปลงหนี้ใหม่ และมีอายุความกี่ปี ?

บุคคลภายนอกทำหนังสือยอมชำระหนี้แทนลูกหนี้เดิม

มีผลเป็นการรับสภาพหนี้หรือแปลงหนี้ใหม่ และมีอายุความกี่ปี ?

          ในทางธุรกิจเมื่อบริษัทหรือลูกหนี้เดิมผิดนัดชำระหนี้ บ่อยครั้งที่บุคคลภายนอก เช่น กรรมการบริษัทหรือผู้มีส่วนได้เสีย เข้ามาทำหนังสือยินยอมผ่อนชำระหนี้ทั้งหมดแทนลูกหนี้เดิมเพื่อระงับข้อพิพาท แต่เมื่อเวลาล่วงเลยไปจนเจ้าหนี้นำคดีมาฟ้องร้อง บุคคลภายนอกดังกล่าวมักยกข้อต่อสู้เรื่องอายุความขึ้นมาตัดฟ้อง โดยอ้างว่าหนังสือที่ทำขึ้นเป็นเพียงหนังสือรับสภาพหนี้ จึงต้องใช้อายุความตามมูลหนี้เดิมของลูกหนี้ หรือใช้อายุความ 2 ปีตามเรื่องการรับสภาพความรับผิดเมื่อหนี้เดิมขาดอายุความไปแล้ว ทำให้คดีของเจ้าหนี้ขาดอายุความ

          คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 9121/2538 ได้วางแนวบรรทัดฐานสำคัญเกี่ยวกับ สถานะทางกฎหมายของหนังสือขอชำระหนี้แทน และอายุความแห่งสิทธิเรียกร้อง ไว้อย่างชัดเจน โดยชี้ว่าการที่บุคคลภายนอกซึ่งไม่เคยเป็นหนี้เจ้าหนี้มาก่อน เข้ามาทำหนังสือยอมรับผิดชำระหนี้แทนลูกหนี้เดิม มิใช่การรับสภาพหนี้ แต่มีผลเป็นการแปลงหนี้ใหม่ด้วยการเปลี่ยนตัวลูกหนี้ ซึ่งมีอายุความทั่วไป 10 ปี

สรุปพฤติการณ์แห่งคดี

          คดีนี้จำเลยเป็นกรรมการผู้จัดการของบริษัทลูกหนี้ ซึ่งมีหนี้ค้างชำระตามสัญญาขายลดตั๋วเงินอยู่กับโจทก์เป็นต้นเงิน 800,000 บาท และดอกเบี้ย ต่อมาจำเลยได้ทำหนังสือขอชำระหนี้แทนบริษัท โดยยอมรับยอดหนี้ทั้งหมดและตกลงจะผ่อนชำระต้นเงินพร้อมดอกเบี้ยร้อยละ 15 ต่อปีให้แก่โจทก์เป็นรายเดือน แต่หลังจากชำระดอกเบี้ยงวดแรกไปแล้ว จำเลยไม่ยอมผ่อนชำระเงินตามสัญญาอีกเลย โจทก์จึงได้นำคดีมาฟ้องบังคับให้จำเลยชำระหนี้ตามหนังสือดังกล่าว

          จำเลยให้การต่อสู้คดีว่า มูลหนี้เดิมเกิดจากการนำเช็คไปแลกเงินซึ่งมีอายุความฟ้องร้องเพียง 1 ปีตามกฎหมายตั๋วเงิน เมื่อโจทก์นำคดีมาฟ้องเกินกว่า 1 ปี คดีจึงขาดอายุความ หรือแม้จะฟังว่าเป็นหนังสือรับสภาพหนี้ที่มีขึ้นภายหลังหนี้เดิมขาดอายุความ โจทก์ก็ฟ้องคดีเกินกว่า 2 ปีแล้ว จึงขาดอายุความตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 193/35 เช่นกัน

          ศาลฎีกาได้พิจารณาข้อกฎหมายเรื่องการรับสภาพความรับผิดและการแปลงหนี้ใหม่ โดยวางหลักเกณฑ์ไว้ดังนี้

          1.การรับสภาพความรับผิดตาม มาตรา 193/35 ต้องเป็นลูกหนี้เดิม ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 193/35 กรณีที่จะถือว่าเป็นการรับสภาพความรับผิดโดยมีหลักฐานเป็นหนังสืออันมีอายุความ 2 ปีนั้น ต้องเป็นกรณีที่ลูกหนี้เดิมซึ่งมีความผูกพันแห่งหนี้อยู่ก่อนและหนี้นั้นได้ขาดอายุความไปแล้ว ได้มารับสภาพความรับผิดตามหนี้ดังกล่าวในภายหลัง

          แต่ข้อเท็จจริงในคดีนี้ปรากฏว่า จำเลยเป็นบุคคลภายนอกที่ไม่เคยมีนิติสัมพันธ์และไม่เคยเป็นหนี้โจทก์มาก่อน การที่จำเลยมาทำหนังสือยอมรับชำระหนี้แทนบริษัท จึงไม่อาจถือว่าเป็นการรับสภาพความรับผิดตามมาตรา 193/35 ได้

          2.นิติสัมพันธ์ที่เกิดขึ้นคือการแปลงหนี้ใหม่ด้วยการเปลี่ยนตัวลูกหนี้ การที่จำเลยทำหนังสือตกลงขอชำระหนี้แทนลูกหนี้เดิม โดยยอมรับผิดตามยอดหนี้และตกลงเงื่อนไขการผ่อนชำระใหม่กับโจทก์ มีผลทำให้หนี้เดิมระหว่างโจทก์กับบริษัทลูกหนี้ระงับไป และเกิดเป็นหนี้ใหม่ที่ผูกพันจำเลยโดยตรง นิติกรรมดังกล่าวจึงมีลักษณะเป็นการแปลงหนี้ใหม่ด้วยการเปลี่ยนตัวลูกหนี้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์

          3.อายุความแห่งสิทธิเรียกร้องตามสัญญาแปลงหนี้ใหม่ เมื่อการฟ้องร้องบังคับคดีของโจทก์เป็นการฟ้องตามข้อตกลงในการแปลงหนี้ใหม่ และบทบัญญัติแห่งกฎหมายมิได้มีกำหนดอายุความสำหรับการแปลงหนี้ใหม่ไว้โดยเฉพาะ จึงต้องนำอายุความทั่วไปตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 193/30 มาใช้บังคับ คือมีกำหนดอายุความ 10 ปีนับแต่วันที่โจทก์อาจบังคับสิทธิเรียกร้องได้ ดังนั้น เมื่อโจทก์นำคดีมาฟ้องภายในกำหนดเวลา 10 ปี ฟ้องของโจทก์จึงยังไม่ขาดอายุความ และไม่จำต้องวินิจฉัยว่ามูลหนี้เดิมของลูกหนี้รายเดิมจะมีอายุความเท่าใด

          ศาลฎีกาจึงพิพากษาให้จำเลยต้องรับผิดชำระหนี้ต้นเงิน 800,000 บาท พร้อมดอกเบี้ยตามสัญญาแก่โจทก์ ดังนั้น จึงสรุปเป็นหลักกฎหมายได้ว่า บุคคลภายนอกที่เข้ามาทำสัญญาหรือหนังสือยินยอมรับผิดชำระหนี้แทนลูกหนี้เดิม จะอ้างว่าตนเพียงแค่รับสภาพหนี้เพื่อหวังใช้ประโยชน์จากอายุความสั้นของหนี้เดิมไม่ได้ เพราะนิติกรรมดังกล่าวถือเป็นการแปลงหนี้ใหม่ด้วยการเปลี่ยนตัวลูกหนี้ ซึ่งก่อให้เกิดหนี้ใหม่ที่มีอายุความฟ้องร้องยาวนานถึง 10 ปีครับ

ปรึกษากฎหมายโทร

ได้ที่ 080-9193691 , 02-0749954

หรือ แอดไลน์ @closelawyer หรือ คลิก https://line.me/R/ti/p/%40closelawyer

สาขาเชียงใหม่ โทร 080-3955536 แอดไลน์ @cly.cmi

หรือ คลิก https://lin.ee/w7Ikc1z

สาขาขอนแก่น โทร 095-9567735 แอดไลน์ @cly.kkn

หรือ คลิก https://lin.ee/vbQlVcap

www.closelawyer.co.th

ทนายใกล้ตัว ทนายใกล้ตัว Closelawyer