คนซื้อคอนโดผิดนัดไม่มาโอน โครงการสั่งริบเงินวันทำสัญญาทั้งหมด ได้หรือไม่

คนซื้อคอนโดผิดนัดไม่มาโอน โครงการสั่งริบเงินวันทำสัญญาทั้งหมด 1.27 ล้าน

ศาลฎีกาชี้มัดจำสูงเกินส่วน ศาลสั่งลดได้

          ในการทำสัญญาจะซื้อจะขายบ้านหรือคอนโดมิเนียม โครงการอสังหาริมทรัพย์หรือผู้ขายมักกำหนดให้ผู้ซื้อวางเงินก้อนใหญ่ในวันทำสัญญา พร้อมระบุเงื่อนไขมัดมือชกไว้ในสัญญาว่า หากผู้ซื้อผิดนัดไม่ชำระเงินส่วนที่เหลือหรือปฏิเสธการรับโอนกรรมสิทธิ์ ผู้ขายมีสิทธิบอกเลิกสัญญาและริบเงินที่ชำระไว้แล้วทั้งหมดโดยไม่มีข้อโต้แย้ง ซึ่งตามหลักประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์เดิม กฎหมายให้อำนาจศาลปรับลดได้เฉพาะ "เบี้ยปรับ" ที่สูงเกินส่วนเท่านั้น แต่ไม่ได้ให้อำนาจศาลปรับลด "เงินมัดจำ" ทำให้ผู้ขายจำนวนมากย่ามใจว่าเมื่อผู้ซื้อผิดสัญญา ตนย่อมริบเงินมัดจำก้อนโตได้เต็มจำนวน ทว่าพระราชบัญญัติว่าด้วยข้อสัญญาที่ไม่เป็นธรรม พ.ศ. 2540 ได้เข้ามาทลายความได้เปรียบนี้และเปิดทางให้ศาลปรับลดเงินมัดจำที่สูงเกินส่วนได้อย่างเป็นธรรม

          คดีตามคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 8942/2554 เกิดขึ้นเมื่อโจทก์ทำสัญญาจะซื้อจะขายห้องชุดจากจำเลยที่ 1 ในราคา 4,218,720 บาท โดยโจทก์ชำระเงินในวันทำสัญญาไปแล้วถึง 1,273,258 บาท (หรือประมาณร้อยละ 30 ของราคาห้องชุด) ส่วนที่เหลือตกลงชำระในวันโอนกรรมสิทธิ์ โดยในสัญญาข้อ 15 ระบุว่า หากโจทก์ผิดสัญญาไม่ชำระเงินส่วนที่เหลือ โจทก์ยินยอมให้จำเลยที่ 1 บอกเลิกสัญญาและริบเงินที่ชำระไว้แล้วทั้งหมด ต่อมาโจทก์ผิดนัดไม่มาชำระเงินและไม่รับโอนห้องชุดแม้จะมีการขยายเวลาให้แล้ว จำเลยที่ 1 จึงมีหนังสือบอกเลิกสัญญาและริบเงินทั้งหมด 1,273,258 บาท ก่อนจะนำห้องชุดดังกล่าวไปขายต่อให้บุคคลอื่นในอีก 6 เดือนถัดมาในราคา 4,100,000 บาท โจทก์จึงยื่นฟ้องเรียกเงินคืน โดยฝ่ายจำเลยที่ 1 ต่อสู้ว่าเงินก้อนนี้เป็นมัดจำซึ่งคู่สัญญาตกลงด้วยความสมัครใจให้ริบได้ทั้งหมด ศาลจึงไม่อาจปรับลดได้

          ศาลฎีกาวินิจฉัยข้อกฎหมายไว้อย่างชัดเจนว่า เงินจำนวน 1,273,258 บาท ที่โจทก์มอบให้จำเลยที่ 1 ในวันทำสัญญา เพื่อเป็นพยานหลักฐานว่าสัญญาได้ทำขึ้นแล้วและเป็นประกันการปฏิบัติตามสัญญา โดยคู่สัญญามีเจตนาให้นำไปเป็นส่วนหนึ่งของการชำระราคาเมื่อโอนกรรมสิทธิ์ ถือเป็น "มัดจำ" มิใช่เบี้ยปรับ และแม้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์จะมิได้ให้อำนาจศาลปรับลดเงินมัดจำดังเช่นเบี้ยปรับก็ตาม

          แต่ตามพระราชบัญญัติว่าด้วยข้อสัญญาที่ไม่เป็นธรรม พ.ศ. 2540 มาตรา 7 บัญญัติว่า ในสัญญาที่มีการให้สิ่งใดไว้เป็นมัดจำ หากมีกรณีที่จะต้องริบมัดจำและมัดจำนั้นสูงเกินส่วน ศาลมีอำนาจลดลงให้ริบได้เพียงเท่าความเสียหายที่แท้จริงก็ได้ ซึ่งบทบัญญัติดังกล่าวเป็นกฎหมายอันเกี่ยวกับความสงบเรียบร้อยและศีลธรรมอันดีของประชาชน คู่สัญญาจึงไม่อาจตกลงยกเว้นให้ริบมัดจำเกินส่วนได้

          เมื่อพิจารณาถึงความเสียหายที่แท้จริงของจำเลยที่ 1 ศาลฎีกาพบว่าจำเลยที่ 1 มิได้นำสืบให้เห็นตัวเลขความเสียหายที่ชัดเจนว่าใกล้เคียงกับยอดมัดจำกว่า 1.27 ล้านบาท คงปรากฏข้อเท็จจริงเพียงว่าจำเลยที่ 1 ขายห้องชุดต่อให้คนอื่นได้ราคาต่ำกว่าเดิม 118,720 บาท และเสียเวลาในการขายไปประมาณ 6 เดือนเท่านั้น การริบเงินมัดจำเต็มจำนวนจึงสูงเกินส่วนไปมาก ศาลฎีกาจึงเห็นควรปรับลดให้จำเลยที่ 1 ริบเงินมัดจำได้เพียงร้อยละ 50 เป็นเงิน 636,629 บาท และพิพากษาแก้ให้จำเลยที่ 1 คืนเงินมัดจำส่วนที่เหลืออีก 636,629 บาท ให้แก่โจทก์

          คำพิพากษาฎีกาฉบับนี้เป็นบรรทัดฐานคุ้มครองผู้ซื้ออย่างยิ่งว่า แม้จะเป็นฝ่ายผิดสัญญาไม่ไปโอนกรรมสิทธิ์บ้านหรือคอนโดมิเนียม แต่ผู้ขายจะอาศัยข้อสัญญาสำเร็จรูปมาฮุบเงินมัดจำก้อนโตไปทั้งหมดโดยไม่สอดคล้องกับความเสียหายที่เกิดขึ้นจริงไม่ได้ เพราะกฎหมายว่าด้วยข้อสัญญาที่ไม่เป็นธรรมให้อำนาจศาลเข้ามาแทรกแซงและปรับลดเงินมัดจำที่สูงเกินส่วนให้เหลือเท่าที่เหมาะสมได้เสมอ

 

ปรึกษากฎหมายโทร

ได้ที่ 080-9193691 , 02-0749954

หรือ แอดไลน์ @closelawyer หรือ คลิก https://line.me/R/ti/p/%40closelawyer

สาขาเชียงใหม่ โทร 080-3955536 แอดไลน์ @cly.cmi

หรือ คลิก https://lin.ee/w7Ikc1z

สาขาขอนแก่น โทร 095-9567735 แอดไลน์ @cly.kkn

หรือ คลิก https://lin.ee/vbQlVcap

www.closelawyer.co.th

Visitors: 689,163