ที่ี่ดินไม่มีทางออก ปวดหัวทำไงดี สรุปข้อแตกต่าง ภาระจำยอม vs ทางจำเป็น
ที่ดินไม่มีทางออก ปวดหัวทำไงดี ? สรุปข้อแตกต่าง "ภาระจำยอม" vs "ทางจำเป็น"
ปัญหาเรื่อง “ทางเข้า-ออก” ที่ดิน ถือเป็นปัญหาคลาสสิกที่สร้างความปวดหัวและข้อพิพาทให้เพื่อนบ้านมานักต่อนัก บางคนซื้อที่ดินมาแต่ดันเป็น "ที่ดินตาบอด" ถูกล้อมรอบจนออกไปถนนสาธารณะไม่ได้ หรือบางคนเดินผ่านที่ดินข้างบ้านมาเป็นสิบปี จู่ๆ วันดีคืนดีเขาก็เอาลวดหนามมากั้นเสียอย่างนั้น!
ในทางกฎหมาย เมื่อที่ดินของคุณถูกปิดกั้นทางออก กฎหมายไม่ได้ใจร้ายปล่อยให้คุณบินข้ามไปครับ แต่มีทางออกให้ 2 กรณีหลักๆ คือ "ภาระจำยอม" และ "ทางจำเป็น" ซึ่งสองอย่างนี้มีเงื่อนไขต่างกันอย่างสิ้นเชิง มาดูความแตกต่างกันครับ
1. ภาระจำยอม (สิทธิที่เกิดจากการใช้สอย)
ภาระจำยอม ไม่จำเป็นว่าที่ดินของคุณจะต้องเป็นที่ดินตาบอดเสมอไป อาจจะมีทางออกอื่นอยู่แล้ว แต่มันไม่สะดวก เลยไปขอใช้พื้นที่บางส่วนของที่ดินคนอื่นเพื่อสัญจรไปสู่ถนนสาธารณะ
เงื่อนไขการได้สิทธิ หากคุณใช้ทางนั้นสัญจรโดย สงบ เปิดเผย และมีเจตนาเป็นเจ้าของสิทธิ ติดต่อกันตั้งแต่ 10 ปีขึ้นไป คุณจะได้ "สิทธิภาระจำยอมโดยอายุความ" สามารถร้องขอต่อศาลให้จดทะเบียนสิทธินี้ได้ โดยไม่ต้องเสียค่าตอบแทนให้เจ้าของที่ดิน
ข้อควรระวัง (กับดักความเกรงใจ): ตามคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1563/2550 หากการที่คุณเดินผ่านที่ดินเขา เป็นการเดินผ่านในลักษณะ "การขออนุญาต" หรือเดินแบบ "ถือวิสาสะ อาศัยความเอื้อเฟื้ออาทรต่อกัน" แบบเพื่อนบ้าน กรณีแบบนี้ ต่อให้คุณเดินผ่านเป็น 100 ปี ก็ไม่ได้สิทธิภาระจำยอมครับ เจ้าของที่ดินมีสิทธิปิดกั้นทางเมื่อไหร่ก็ได้!
2. ทางจำเป็น (สิทธิของคนหมดหนทาง)
ทางจำเป็น จะใช้ในกรณีที่ที่ดินของคุณเป็น "ที่ดินตาบอด" อย่างแท้จริง คือถูกที่ดินแปลงอื่นล้อมรอบจนไม่มีทางออกไปสู่ถนนสาธารณะได้เลย หรือมีทางออกแต่ต้องข้ามน้ำ ลุยป่า ปีนเขาสูงชันจนไม่สามารถออกได้โดยสะดวก
เงื่อนไขการได้สิทธิ กฎหมายให้สิทธิคุณสามารถ "ขอเปิดทาง" ผ่านที่ดินที่ล้อมรอบอยู่เพื่อออกไปสู่ถนนสาธารณะได้ (ทำทางได้เท่าที่จำเป็นและเกิดความเสียหายน้อยที่สุด)
ข้อบังคับ สิทธินี้ไม่ได้มาฟรีๆ ครับ! คุณ ต้องจ่ายค่าตอบแทน ให้กับเจ้าของที่ดินที่ถูกเปิดทาง (อาจเป็นรายเดือนหรือรายปีตามตกลง) หากคุยกันไม่ลงตัว หรือเพื่อนบ้านไม่ยอมเปิดทางให้ คุณสามารถใช้สิทธิฟ้องศาลให้มีคำสั่งเปิดทางจำเป็นได้เลย หากคุณมีทางออกอยู่แล้วแต่แค่ไม่สะดวก การจะอ้างสิทธิเหนือน้ำพักน้ำแรงคนอื่นต้องดูเงื่อนไขเรื่องเวลาและลักษณะการใช้ให้ดี แต่หากคุณหมดหนทาง เป็นที่ดินตาบอดจริงๆ กฎหมายบังคับให้เพื่อนบ้านต้องเปิดทางให้คุณเสมอ เพียงแต่คุณต้องยอมจ่ายค่าผ่านทางตามสมควรครับ
ดูคลิปความรู้กฎหมายได้ที่ https://youtu.be/peZLFVbWDBQ
ปรึกษากฎหมายโทร
ได้ที่ 080-9193691 , 02-0749954
หรือ แอดไลน์ @closelawyer หรือ คลิก https://line.me/R/ti/p/%40closelawyer
สาขาเชียงใหม่ โทร 080-3955536 แอดไลน์ @cly.cmi
หรือ คลิก https://lin.ee/w7Ikc1z
สาขาขอนแก่น โทร 095-9567735 แอดไลน์ @cly.kkn
หรือ คลิก https://lin.ee/vbQlVcap
www.closelawyer.co.th
ทนายใกล้ตัว
