บุตรบุญธรรมจะฟ้อง บุพการี ได้หรือไม่

หลายคนอาจไม่เคยรู้มาก่อนว่ามีกฎหมายห้ามบุตรฟ้องบุพการี ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1562 วางหลักไว้ว่า ผู้ใดจะฟ้องบุพการีของตนเป็นคดีแพ่งหรือคดีอาญามิได้ ในคำว่า “บุพการี” หมายถึง บิดามารดา ปู่ย่าตายาย และทวด ซึ่งเป็นผู้สืบสายโลหิตโดยตรงขึ้นไป เจตนารมณ์ของกฎหมายข้อนี้คือเพื่อรักษาความสงบสุขและทางสายสัมพันธ์อันดีในครอบครัว ไม่ให้มีการฟ้องร้องด่าทอกันในศาล แต่หากเป็นบุตรบุญธรรมที่มิใช่สายเลือดเดียวกันจะสามารถฟ้องร้องบุคคลดังกล่าวได้หรือไม่ วันนี้ผมจะมาอธิบายที่เข้าใจง่ายและหลักกฎหมายประกอบครับ

เมื่อข้างต้นเราได้รู้กันแล้วว่าห้ามมิให้บุตรฟ้องร้องบุพการีไม่ว่าจะเป็นทางแพ่งหรือทางอาญาก็ตาม แต่ในกฎหมายก็จำกัดสิทธิของคำว่าบุตร เอาไว้ดังนี้

คำว่า “บุตร” จะต้องเป็นบุตรโดยชอบด้วยกฎหมายเท่านั้น ถ้าเป็นมารดาบุตรจะชอบด้วยกฎหมายอัตโนมัติ แต่หากเป็นบิดา ต้องเป็นบิดาที่จดทะเบียนสมรสกับมารดา หรือจดทะเบียนสมรสในภายหลัง หรือเป็นกรณีที่บิดาจดทะเบียนรับรองบุตรหรือศาลพิพากษาว่าเป็นบุตร ทั้งนี้เว้นแต่จะพิสูจน์ได้ว่าเป็นบิดาโดยแท้
หากไม่ใช่บุตรที่ชอบด้วยกฎหมายตามทะเบียน แม้จะมีสายเลือดเดียวกัน กฎหมายข้อนี้ก็ไม่นำมาบังคับใช้

กรณีของบุตรบุญธรรมนั้น ผู้รับบุตรบุญธรรมหาได้สืบสายโลหิตของกัน และบุตรบุญธรรมไม่ใช่ผู้สืบสันดานของผู้รับบุตรบุญธรรม

ดังนั้น หากเป็นบุตรแล้วจึงห้ามฟ้องบุพการีตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 1562 แต่บุตรบุญธรรม ไม่ใช่ผู้สืบสายเลือดแต่โดยกำเนิด จึงสามารถฟ้องผู้รับบุญธรรมได้

จึงสรุปได้ว่า บุตรบุญธรรมสามารถฟ้องผู้รับบุญธรรมได้

อ้างอิง คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1378/2564 ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1562 ที่บัญญัติห้ามมิให้ฟ้อง บุพการีของตนเป็นคดีแพ่งหรือคดีอาญานั้น เป็นบทบัญญัติที่จำกัดสิทธิ จึงต้องตีความ โดยเคร่งครัด ซึ่งต้องหมายความว่า เป็นการห้ามเฉพาะบุตรที่ชอบด้วยกฎหมายฟ้องบุพการีของตนเท่านั้น ดังนี้ แม้โจทก์ทั้งสามเป็นบุตรของผู้ตายที่ผู้ตายรับรองแล้ว แต่ผู้ตายกับมารดาของโจทก์ทั้งสามมิได้จดทะเบียนสมรสกัน โจทก์ทั้งสามจะเป็นบุตร โดยชอบด้วยกฎหมายของผู้ตาย ก็ต่อเมื่อผู้ตายและมารดาของโจทก์ทั้งสามได้สมรสกัน ในภายหลัง หรือผู้ตายได้จดทะเบียนว่าโจทก์ทั้งสามเป็นบุตรหรือศาลพิพากษาว่า เป็นบุตร ตามที่ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1547 บัญญัติไว้เท่านั้น เมื่อ ไม่ปรากฏว่าได้มีการดำเนินการตามบทบัญญัติดังกล่าว โจทก์ทั้งสามจึงมิใช่บุตรโดยชอบด้วยกฎหมายของผู้ตาย ดังนั้นแม้จำเลยที่ 1 เป็นย่าของโจทก์ทั้งสาม โจทก์ทั้งสามก็ไม่ต้องห้ามมิให้ฟ้องจำเลยที่ 1 ตามบทบัญญัติของกฎหมายดังกล่าว โจทก์ทั้งสาม จึงมีอำนาจฟ้องจำเลยที่ 1 ได้

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 294/2538 บุตรบุญธรรมไม่ใช่ผู้สืบสันดานของผู้รับบุตรบุญธรรมจึงมีอำนาจฟ้องผู้รับบุตรบุญธรรมได้ ไม่เป็นอุทลุมตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1562 บุตรบุญธรรมฟ้องผู้รับบุตรบุญธรรมได้ เพราะผู้รับบุตรบุญธรรมหาได้สืบสายโลหิตของกันและกันไม่ และยังมีสิทธิฟ้องผู้รับบุตรบุญธรรมในคดีเลิกรับบุตรบุญธรรมด้วยตัวเองได้ เมื่อบุตรบุญธรรมมีอายุ 15 ปีบริบูรณ์ด้วยตามมาตรา 1598/35

ปรึกษากฎหมายโทร
ได้ที่ 080-9193691 , 02-0749954
หรือ แอดไลน์ @closelawyer หรือ คลิก https://line.me/R/ti/p/%40closelawyer
สาขาเชียงใหม่ โทร 080-3955536 แอดไลน์ @cly.cmi
หรือ คลิก https://lin.ee/w7Ikc1z
สาขาขอนแก่น โทร 095-9567735 แอดไลน์ @cly.kkn
หรือ คลิก https://lin.ee/vbQlVcap
www.closelawyer.co.th
ทนายใกล้ตัว