เอกสารเท็จ VS เอกสารปลอม เส้นแบ่งทางกฎหมายที่ควรรู้
เอกสารเท็จ 
VS เอกสารปลอม 
เส้นแบ่งทางกฎหมายที่ควรรู้
VS เอกสารปลอม เส้นแบ่งทางกฎหมายที่ควรรู้ ในบริบทการบริหารจัดการบริษัท หน้าที่หนึ่งที่สำคัญของกรรมการ คือการจัดทำรายงานการประชุมเพื่อเป็นหลักฐานในการดำเนินกิจการ แต่หากมีการจัดทำรายงานการประชุมขึ้นโดยไม่ได้มีการประชุมจริง หรือมีการระบุข้อความที่ไม่ตรงกับความจริงลงไป พฤติการณ์เช่นนี้จะเป็นความผิดฐานปลอมเอกสารสิทธิหรือไม่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 448/2566 ได้ให้คำตอบไว้อย่างชัดเจน โดยพิจารณาจากอำนาจหน้าที่และตัวตนของผู้จัดทำเอกสารเป็นสำคัญ
คดีนี้เกิดขึ้นเมื่อกรรมการบริษัทรายหนึ่งได้จัดทำรายงานการประชุมผู้ถือหุ้น ระบุว่ามีมติให้ขายที่ดินพร้อมสิ่งปลูกสร้างของบริษัทในราคา 15 ล้านบาท พร้อมทั้งลงลายมือชื่อตนเองในฐานะประธานที่ประชุมและกรรมการผู้รับรองรายงาน ทั้งที่ในความเป็นจริงไม่ได้มีการจัดประชุมขึ้นในวันดังกล่าว และผู้ถือหุ้นบางรายที่ระบุว่าเข้าประชุมก็ได้เสียชีวิตไปก่อนหน้านั้นแล้ว เมื่อมีการนำรายงานฉบับนี้ไปยื่นจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ จึงนำไปสู่การฟ้องร้องในข้อหาปลอมเอกสารสิทธิและใช้เอกสารสิทธิปลอม
ประเด็นข้อกฎหมายที่น่าสนใจ คือความแตกต่างระหว่างเอกสารปลอมกับเอกสารเท็จ ศาลฎีกาวินิจฉัยโดยอ้างอิงประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1207 ซึ่งวางหลักไว้ว่า
“กรรมการต้องจัดให้จดบันทึกรายงานการประชุมและข้อมติทั้งหมดของที่ประชุมผู้ถือหุ้นและของที่ประชุมกรรมการลงไว้ในสมุดโดยถูกต้อง...เมื่อได้ลงลายมือชื่อของผู้เป็นประธานแห่งการประชุมซึ่งได้ลงมติหรือซึ่งได้ดำเนินการงานประชุมก็ดี หรือได้ลงลายมือชื่อของผู้เป็นประธานแห่งการประชุมถัดจากครั้งนั้นมาก็ดี ท่านให้สันนิษฐานไว้ก่อนว่าเป็นหลักฐานอันถูกต้องแห่งข้อความที่ได้จดบันทึกลงในสมุดนั้น ๆ และให้สันนิษฐานไว้ก่อนว่าการลงมติและการดำเนินของที่ประชุมอันได้จดบันทึกไว้นั้นได้เป็นไปโดยชอบ” หมายความว่า มาตรา 1207 นี้กำหนดให้เป็นหน้าที่ของกรรมการบริษัทในการจัดให้มีการจดบันทึกรายงานการประชุม เมื่อจำเลยเป็นกรรมการที่มีอำนาจจัดการงานของบริษัท ย่อมมีอำนาจหน้าที่ในการจัดทำรายงานการประชุมนั้นโดยชอบด้วยกฎหมาย
การที่จำเลยจัดทำรายงานการประชุมขึ้นแม้จะไม่มีการประชุมจริงและข้อความในรายงานจะเป็นความเท็จ แต่เมื่อจำเลยลงลายมือชื่อของตนเองในฐานะกรรมการที่มีอำนาจหน้าที่ เอกสารนั้นย่อมเป็นเพียง เอกสารเท็จ แต่ไม่ใช่ เอกสารปลอม เนื่องจากจำเลยไม่ได้ลงลายมือชื่อปลอมของผู้อื่นหรือทำให้ผู้อื่นเข้าใจว่าเอกสารนั้นมาจากบุคคลอื่นที่ไม่มีอำนาจ
นอกจากนี้การที่จำเลยลงลายมือชื่อในฐานะประธานที่ประชุม ทั้งที่ตนเองอาจไม่มีคุณสมบัติที่จะเป็นประธานได้ตามข้อบังคับบริษัท ศาลมองว่าเป็นเพียงการยืนยันข้อความอันเป็นเท็จในฐานะประธานเท่านั้น เมื่อจำเลยลงลายมือชื่อของตนเองจริง จึงไม่เป็นการปลอมรายงานการประชุมแต่อย่างใด การกระทำของจำเลยจึงขาดองค์ประกอบความผิดฐานปลอมเอกสารสิทธิและใช้เอกสารสิทธิปลอมตามที่ถูกฟ้อง
จากฎีกานี้ทำให้เห็นว่า อำนาจหน้าที่ตามกฎหมายเป็นตัวกำหนดสถานะของเอกสาร ถ้าทำเอกสารโดยมีข้อความเท็จ แต่ทำตามหน้าที่แล้วเซ็นชื่อตัวเอง จะเป็นเอกสารเท็จ แต่ถ้าหาก ทำเอกสารโดยมีข้อความเท็จ ทำโดยไม่มีอำนาจ อ้างเป็นบุคคลอื่นแล้วเซ็นชื่อ กรณีนี้จะเป็น เอกสารปลอม
ปรึกษากฎหมายโทร
ได้ที่ 080-9193691 , 02-0749954
หรือ แอดไลน์ @closelawyer หรือ คลิก https://line.me/R/ti/p/%40closelawyer
สาขาเชียงใหม่ โทร 080-3955536 แอดไลน์ @cly.cmi
หรือ คลิก https://lin.ee/w7Ikc1z
สาขาขอนแก่น โทร 095-9567735 แอดไลน์ @cly.kkn
หรือ คลิก https://lin.ee/vbQlVcap
ทนายใกล้ตัว
